Tayvan’ın stratejik silahı: Dünyanın en büyük çip üreticisi

KARAR /ALMANYA

Dünya Çin, ve ABD üçgeninde yaşanan siyasi ve askeri krizi konuşurken aslında bu üç ülke ortasındaki alakalarda en merkezi değere sahip mevzu, çip üretimi. Pazar araştırmaları şirketi Trendforce’un datalarına nazaran dünya çip gereksiniminin yüzde 64’ünü Tayvan üretiyor. Güney Kore pazarın yüzde 18’ine Çin ise yüzde 7’sine hakim.

Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) dünyanın en büyük çip üreticisi. Yalnızca TSMC’nin ürettiği çipler dünya pazarının yüzde 53’ünün gereksinimini karşılıyor. Apple’ın iPhone telefonlarında kullanılan gelişmiş çiplerin yüzde 90’ından fazlası TSMC tarafından üretiliyor. TSMC bu istikametiyle Tayvan’ın güvenliği için ordudan daha stratejik bir değere sahip

Çipler yalnızca cep telefonları için değil laptoplar, elektronik mesken eşyaları, ağır sanayi makinaları, araba sanayi ve silah sanayi için vazgeçilmez aksamlar. Bu teknolojiye sahip olan, gelecek teknolojilerinde rakiplerinden her vakit bir adım önde.

Tayvan’dan gelen çipler olmasa ABD iktisadının resesyona gireceğini yalnızca uzmanlar söylemiyor. Bu gerçeği daha Temmuz ayında ABD İktisat Bakanı Gina Raimondo lisana getirdi. ABD bu hedefle çip endüstrini geliştirmek için 70 milyar dolarlık bir resmi teşvik takviye programı devreye soktu. Fakat bu yatırım bile kısa vadede Tayvan’la ABD ortasındaki farkı kapatmaya yetmeyecek.

ABD ve Çin’in çiplere olan bağımlılığı mümkün bir savaşın çıkma ihtimalini de düşürüyor. Amerikalı savunma uzmanları Jared M. Mckinney ve Peter Harris Çin’in Tayvan’a saldırması durumunda savunma stratejisi olarak Tayvanlıların TSMC’nin üretim tesislerini yok etmesini öneriyor. İki uzmana nazaran bu Çin iktisadını yıllarca geriye atar. Pek mantıklı gözükmeyen bu tavsiyenin Çin’in akın tehdidine yönelik karşı bir tehdit olarak tahminen caydırıcı tesiri olabilir.

Uzmanlar Tayvan’ın çip üretim konusunda yakaladığı ilerlemenin ne Çin ne de ABD tarafından kolay kolay yakalanabilir olduğunu düşünüyor. Tayvan’ın yakaladığı kalite seviyesi çok yüksek. Amerikan çip üreticisi İntel çipleri 7 nanometre usulüyle üretirken, TSMC 5 nanometre metodu kullanıyor. Bu TSMC’nin çiplerini daha süratli ve kullanışlı hale getiriyor. Rekabeti zati önde yürüten TSMC 2023 yılında teknolojisini daha da yükselterek 3 nanometre fabrikası kurmayı planlıyor. Bu ortada Çin ve Avrupa yalnızca 14 nanometre seviyesinde üretim yapabiliyor.

Aktüle siyasi kriz çip sanayi açısından büyük kriz potansiyeli taşıyor. Çin’in hava ve deniz ticaret yollarını kapatması durumunda dünyanın gereksinim duyduğu çipler teslim edilemeyeck. Bunun ötesinde yaklşık 8 bin Tayvan şirketi Çin’de faaliyet gösteriyor. Bunlar ortasında Appl’e çip tedarik eden Foxconn da var.